DEN HAAG - Nieuwbouwwoningen worden steeds energiezuiniger en onbedoeld leidt dat tot toename van het Legionellaprobleem. ‘Door de enge focus op klimaatbeleid is voor dit probleem veel te weinig aandacht’, zegt Huib Glerum van drinkwaterbedrijf Oasen. ‘Mijn pleidooi is om een woning integraal te bekijken.’
In 2005 bleek uit 40.000 controles van de Nederlandse drinkwaterbedrijven dat bijna een kwart van de waterleidingen in nieuwbouwcomplexen een verhoogde kans op besmetting met Legionella heeft. Afgelopen zomer onderzocht Oasen de kwaliteit van het drinkwater in woningen waar drie tot vier weken geen bewoners aanwezig waren. Glerum: ‘De resultaten zijn niet verontrustend, maar we hebben wel onomstotelijk aangetoond dat het water zuurstofarm wordt, de concentratie metalen toeneemt en dat de bacteriën de pan uit groeien.’
Het klimaatbeleid versterkt de kans op Legionella, met name in de gestapelde nieuwbouw. Minister Cramer van VROM wil woningen veel energiezuiniger maken. ‘Er wordt daarbij gezocht naar warmteconcepten die minder energie kosten, en vaak komt men dan uit op koude-warmteopslag’, zegt Glerum. In de zomer wordt warm water opgeslagen in de bodem en in de winter opgepompt en gebruikt in de woningen. Dit water is niet warmer dan 45 graden Celsius. Om woningen toch voldoende te kunnen verwarmen, worden de leidingen van deze laagtemperatuurverwarming gelust in vloeren, muren en plafonds gelegd. ‘De woning als geheel wordt dus steeds meer een radiator.’
Gevolg is dat muren en vloeren een temperatuur van gemiddeld 30 graden krijgen. Ook de drinkwaterleidingen warmen daardoor automatisch op, zodat daar een ideaal klimaat voor de Legionellabacterie ontstaat. Glerum: ‘Het is een hele kunst om in die woningen koud water onder de 25 graden Celsius te houden.’
Het probleem wordt versterkt doordat woningen met laagtemperatuurverwarming geen combiketel hebben die naast warmte ook warm tapwater maakt. Er wordt steeds vaker een oplossing gezocht in de vorm van collectief warm tapwater, dat op een centrale plek wordt geproduceerd, meestal door het energiebedrijf. Glerum: ‘De vraag is wie er verantwoordelijk is voor het water dat bij de klant uit de kraan komt. Die vraag is prangender als je bedenkt dat er vaak een mengkraan wordt gebruikt. Stel dat dit water is besmet met Legionella.’
Volgens de nieuwe Warmtewet en de Drinkwaterwet zijn drinkwaterbedrijven de eerstverantwoordelijke. Zij gaan over de kwaliteit en de controle daarop, en kunnen bijvoorbeeld voorschrijven wat de fysieke ruimte moet zijn tussen de warme en koude leidingen, om interactie te voorkomen. ‘Maar het zal nog enige tijd duren voordat dit beleid in praktijk is gebracht’, zegt Glerum.
Bron: binnenlandsbestuur.nl